اسکن سستامیبی پاراتیروئید + روش انجام و بهترین کلینیک ✅

آخرین به‌روزرسانی در 2026-03-12 توسط گروه پزشکی مرکز چند تخصصی دکتر موسوی

اسکن سستامیبی پاراتیروئید یکی از روش‌های پیشرفته تصویربرداری هسته‌ای برای شناسایی غدد پاراتیروئید غیرطبیعی است. این روش عمدتاً برای تشخیص آدنوم یا هیپرپلازی پاراتیروئید در بیماران مبتلا به هیپرپاراتیروئیدی به کار می‌رود. در این اسکن سستامیبی پاراتیروئید، از ماده رادیواکتیو تکنسیوم-۹۹m سستامیبی استفاده می‌شود که توسط بافت پاراتیروئید جذب شده و امکان تصویربرداری دقیق را فراهم می‌سازد.

تصویربرداری معمولاً در دو مرحله، بلافاصله پس از تزریق و چند ساعت بعد، انجام می‌شود تا افتراق بافت‌های طبیعی و غیرطبیعی ممکن شود. این روش به جراحان کمک می‌کند تا محل دقیق غدد پاراتیروئید بیمار را پیش از جراحی مشخص کنند. دقت بالای این اسکن سستامیبی پاراتیروئید، آن را به ابزار ارزشمندی در مدیریت بیماران مبتلا به اختلالات پاراتیروئیدی تبدیل کرده است.

اسکن سستامیبی پاراتیروئید چیست؟

اسکن سستامیبی پاراتیروئید یک روش تصویربرداری پیشرفته در پزشکی هسته‌ای است که برای بررسی عملکرد غدد پاراتیروئید مورد استفاده قرار می‌گیرد. این اسکن سستامیبی پاراتیروئید با تزریق ماده‌ای رادیواکتیو به نام Tc-99m Sestamibi انجام می‌شود که قابلیت جذب در سلول‌هایی با فعالیت متابولیکی بالا را دارد. در بیماری‌هایی مانند هیپرپاراتیروئیدی اولیه، یکی از غدد پاراتیروئید به شکل غیرطبیعی بیش‌فعال می‌شود و این افزایش فعالیت منجر به جذب بیشتر سستامیبی می‌شود. خاصیت مهم این ماده در آن است که سلول‌هایی که دارای میتوکندری‌های فعال‌تری هستند (مانند سلول‌های آدنوم یا هیپرپلازی پاراتیروئید) آن را بیشتر جذب می‌کنند و دیرتر از بدن دفع می‌نمایند.

A sestamibi scan was introduced in the 1990’s, and today, is used in hospitals around the world to help a doctor identify diseased parathyroid glands. With a sestamibi scan, a radioactive agent is injected into a patient’s veins. The radioactive agent is then absorbed by an overactive parathyroid gland, a problem that commonly affects individuals dealing with hyperparathyroidism (HPT).

اسکن سستامیبی در دهه ۱۹۹۰ معرفی شد و امروزه در بیمارستان‌های سراسر جهان برای کمک به پزشک در شناسایی غدد پاراتیروئید بیمار استفاده می‌شود. در اسکن سستامیبی، یک ماده رادیواکتیو به رگ‌های بیمار تزریق می‌شود. سپس ماده رادیواکتیو توسط غده پاراتیروئید بیش فعال جذب می‌شود، مشکلی که معمولاً افراد مبتلا به پرکاری پاراتیروئید (HPT) را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

منبع:https://www.hyperparathyroidmd.com/sestamibi-scan-for-parathyroid-disease/

دوربین گاما سپس تابش رادیواکتیو ساطع‌شده از این ماده را ثبت کرده و به شکل تصویر درمی‌آورد. تفاوت جذب و دفع سستامیبی بین بافت پاراتیروئید و تیروئید یا سایر بافت‌ها باعث می‌شود پزشک بتواند غده‌ی غیرطبیعی را تشخیص دهد. این روش به‌ویژه برای تعیین محل دقیق غده بیش‌فعال بسیار کاربردی است، خصوصاً وقتی موقعیت آن غیرعادی یا نابجا باشد. در واقع این اسکن سستامیبی پاراتیروئید عملکرد داخلی غده را نشان می‌دهد، نه صرفاً شکل یا اندازه‌اش.

به همین دلیل، حتی اگر غده از نظر ظاهری نرمال باشد ولی عملکرد غیرطبیعی داشته باشد، سستامیبی آن را آشکار می‌کند. به بیان دیگر، اسکن سستامیبی پاراتیروئید مانند نگاهی به «درون» سلول‌ها است. این دید عملکردی، ارزش زیادی در تشخیص دارد.

اسکن سستامیبی پاراتیروئید در درجه اول برای شناسایی و تعیین محل دقیق غده یا غدد پاراتیروئیدِ بیش‌فعال استفاده می‌شود، به‌ویژه در شرایطی مانند هیپرپاراتیروئیدی اولیه که معمولاً ناشی از آدنوم یک غده است. در این وضعیت، بیمار اغلب با افزایش سطح کلسیم خون، خستگی، سنگ کلیه یا دردهای استخوانی مراجعه می‌کند. پزشکان برای برنامه‌ریزی جراحی دقیق، به دانستن مکان دقیق غده‌ی بیمار نیاز دارند؛ اسکن سستامیبی پاراتیروئید دقیقاً این اطلاعات را فراهم می‌کند.

یکی از مزایای مهم آن، توانایی شناسایی غده‌های پاراتیروئید نابجا است، مثلاً آن‌هایی که در سینه یا پشت مری قرار دارند. این اطلاعات برای جراح حیاتی است، زیرا جراحی بدون دانستن محل دقیق غده، ممکن است ناموفق باشد یا نیاز به برش‌های گسترده‌تر داشته باشد. همچنین در بیمارانی که پیش‌تر جراحی شده‌اند و بیماری برگشته یا باقی‌مانده است، این اسکن سستامیبی پاراتیروئید برای یافتن بافت پاراتیروئیدی باقی‌مانده یا عودکرده بسیار ارزشمند است.

حتی در برخی موارد، با کمک این اسکن می‌توان از انجام جراحی‌های غیرضروری پرهیز کرد. اهمیت دیگر این اسکن در تمایز بین آدنوم و هیپرپلازی چهارغده‌ای است، چرا که الگوی جذب ماده متفاوت خواهد بود. به‌طور کلی، سستامیبی نقشی کلیدی در تشخیص، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی درمان بیماری‌های پاراتیروئید دارد.

از نظر تکنیکی، اسکن سستامیبی پاراتیروئید یک ابزار دقیق، غیر تهاجمی و نسبتاً کم‌خطر است که طی دهه‌های اخیر در سراسر جهان به عنوان استاندارد طلایی تصویربرداری عملکردی غده‌های پاراتیروئید شناخته شده است. این اسکن، به‌ویژه زمانی که با دیگر روش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی گردن یا سی‌تی اسکن ۴بعدی ترکیب می‌شود، قدرت تشخیصی بسیار بالایی پیدا می‌کند. از مزایای مهم آن می‌توان به توانایی نمایش بافت فعال پاراتیروئید حتی در اندازه‌های کوچک، امکان تشخیص پاراتیروئید نابجا، و کاهش نیاز به جراحی‌های گسترده اشاره کرد.

با این حال، اسکن سستامیبی پاراتیروئید محدودیت‌هایی هم دارد؛ به‌طور مثال، ممکن است غدد کوچک یا کم‌فعال دیده نشوند یا اشتباه با گره‌های تیروئیدی داشته باشند. در بیماران با عملکرد کلیوی مختل یا برخی داروها نیز ممکن است جذب سستامیبی متفاوت باشد. همچنین، مانند هر روش هسته‌ای دیگر، میزان اندکی از اشعه به بدن وارد می‌شود، اگرچه بسیار کم و در حد ایمن است. استفاده از آن در دوران بارداری باید با احتیاط صورت گیرد.

نکته مهم دیگر، نیاز به تفسیر دقیق توسط متخصص پزشکی هسته‌ای است، چرا که تفسیر اشتباه ممکن است به درمان غلط منجر شود. با تمام این اوصاف، در مجموع این اسکن به عنوان یکی از دقیق‌ترین ابزارهای تشخیص عملکرد غیرطبیعی پاراتیروئید در پزشکی مدرن جایگاه مهمی دارد.

نحوه انجام اسکن سستامیبی پاراتیروئید

۱.آمادگی قبل اسکن

معمولاً نیاز به ناشتایی نیست، مگر در موارد خاصی که پزشک توصیه کند.

باید پزشک را از هر دارویی که مصرف می‌کنی مطلع کنی، مخصوصاً داروهای مربوط به تیروئید، کلسیم یا داروهای ضدتشنج.

اگر باردار یا شیرده هستی، باید حتماً به پزشک اطلاع دهی چون ماده رادیواکتیو استفاده می‌شود.

زیورآلات، گردنبند، ساعت و فلزات اطراف گردن یا سینه باید قبل از شروع اسکن برداشته شوند

۲.تزریق رادیودارو (Tc-99m Sestamibi)

رادیودارویی به نام Tc-99m سستامیبی از طریق رگ (اغلب در بازو) تزریق می‌شود.

این ماده به‌سرعت وارد جریان خون شده و در بافت‌های مختلف بدن جذب می‌شود.

غدد پاراتیروئید که بیش‌فعال هستند، این ماده را بیشتر و طولانی‌تر نگه می‌دارند

۳.تصویربرداری اولیه (Early Phase)

حدود 10 تا 15 دقیقه بعد از تزریق تصویربرداری اولیه با استفاده از دوربین گاما انجام می‌شود.

این دوربین به تابش‌های گاما از ماده رادیواکتیو حساس است و آن‌ها را به تصویر تبدیل می‌کند.

بیمار به پشت روی تخت دراز می‌کشد و دوربین بدون تماس با بدن، تصاویر ناحیه گردن و سینه فوقانی را ثبت می‌کند.

این مرحله حدود 15 تا 20 دقیقه دطول می‌کشد

۴.استراحت و انتظار بین دو مرحله

پس از تصویربرداری اولیه، بیمار معمولاً می‌تواند در اتاق انتظار یا جای راحت استراحت کند.

باید حدود 2 تا 3 ساعت برای تصویربرداری دوم صبر کرد تا ماده از بافت‌های غیرهدف (مثل تیروئید) پاک شود ولی در غده پاراتیروئید غیرطبیعی باقی بماند

۵.تصویربرداری تأخیری (Delayed Phase)

بعد از 2–3 ساعت، تصویربرداری دوم انجام می‌شود.

این مرحله تفاوت‌های مهمی با مرحله اول دارد؛ در تصاویر تأخیری، ماده در بافت‌های عادی کاهش یافته ولی در غدد پاراتیروئید غیرطبیعی باقی مانده است.

اگر غده‌ای هنوز روشن مانده، نشانه‌ای از فعالیت غیرعادی و احتمال آدنوم یا هیپرپلازی است.

این مرحله هم تقریباً 20 تا 30 دقیقه طول می‌کشد.

۶.تحلیل و تفسیر تصاویر

تصاویر اولیه و تأخیری با هم مقایسه می‌شوند تا محل غده غیرطبیعی مشخص شود.

گاهی اسکن همراه با SPECT یا SPECT/CT انجام می‌شود که نوع پیشرفته‌تری از تصویربرداری سه‌بعدی است و دقت را بالاتر می‌برد.

پزشک هسته‌ای با توجه به شدت و محل تجمع ماده، گزارش نهایی را آماده می‌کند.

۷.پایان کار و مراقبت‌های بعدی

پس از اسکن، بیمار می‌تواند به خانه برود و فعالیت‌های عادی را از سر بگیرد.

نوشیدن مایعات زیاد در ساعات بعدی توصیه می‌شود تا ماده رادیواکتیو سریع‌تر از بدن دفع شود.

در اغلب موارد، عوارض خاصی ندارد و احساس خاصی از ماده رادیواکتیو در بدن ایجاد نمی‌شود.

مقایسه اسکن سستامیبی پاراتیروئید با سونوگرافی پاراتیروئید

در جدول زیر مقایسه کامل بین اسکن سستامیبی پاراتیروئید و سونوگرافی پاراتیروئید ارائه شده است:

معیار مقایسه	اسکن سستامیبی پاراتیروئید (Sestamibi Scan)	سونوگرافی پاراتیروئید
نوع روش تصویربرداری	روش هسته‌ای (با تزریق رادیودارو)	روش اولتراسوند (امواج صوتی)
موارد استفاده	تشخیص آدنوم پاراتیروئید، هایپرپلازی، بررسی محل دقیق قبل از جراحی	تشخیص ندول‌ها، بررسی ساختار غدد پاراتیروئید، هدایت بیوپسی
دقت تشخیصی	حساسیت ~۸۰-۹۰% (به‌ویژه در آدنوم تک‌گیره)	حساسیت ~۷۰-۸۰% (وابسته به اپراتور و اندازه ضایعه)
توانایی تشخیص ضایعات عمقی	بهتر از سونوگرافی (به‌ویژه در ضایعات مدیاستین یا پشت تیروئید)	ضعیف‌تر در ضایعات عمقی یا پشت استرنوم
نیاز به آمادگی خاص	ناشتایی قبل از اسکن ممکن است لازم باشد	معمولاً نیاز به آمادگی خاصی ندارد
مزایا	– بررسی همزمان چندین غده – تشخیص ضایعات خارج پاراتیروئید (مانند مدیاستین)	– بدون تابش یونیزان – ارزان‌تر و سریع‌تر – امکان هدایت FNA
معایب	– مواجهه با اشعه – هزینه بالاتر – زمان‌بر بودن (معمولاً دو فاز اسکن)	– وابستگی به مهارت اپراتور – محدودیت در بررسی ضایعات عمقی
عوارض	واکنش به رادیودارو نادر است	بدون عارضه (غیرتهاجمی)
کاربرد در جراحی	کمک به نقشه‌برداری قبل از عمل (به‌ویژه در موارد ری‌اپراسیون)	استفاده حین عمل برای هدایت جراح
هزینه	گران‌تر	مقرون‌به‌صرفه‌تر

بیشتر بدانید: مرکز چند تخصصی دکتر موسوی

معرفی کلینیک برای انجام اسکن سستامیبی پاراتیروئید

کلینیک پزشکی هسته‌ای ویستان به‌عنوان یکی از مراکز پیشرو در تشخیص بیماری‌های غدد، به‌ویژه بیماری‌های پاراتیروئید، با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته و کادر پزشکی مجرب، محیطی فراهم کرده است که در آن بیمار با آرامش خاطر می‌تواند تصویربرداری‌های دقیق و ایمن را انجام دهد. اسکن سستامیبی پاراتیروئید که امروزه یکی از مهم‌ترین روش‌های تصویربرداری عملکردی برای شناسایی غدد پاراتیروئید پرکار یا نابجا است، در این کلینیک با بالاترین استانداردها انجام می‌شود.

تجهیزات تصویربرداری در ویستان از جدیدترین نسل دستگاه‌های SPECT و SPECT/CT هستند که با قدرت تفکیک بالا، امکان مشاهده دقیق محل غدد پاراتیروئید را فراهم می‌کنند؛ حتی در مواردی که غده در مکان‌های غیرمعمول قرار گرفته باشد یا اندازه‌ای کوچک داشته باشد. این مسئله در موفقیت جراحی‌های پاراتیروئید بسیار مؤثر است، چرا که جراح می‌تواند با اطلاعات دقیق‌تر، از آسیب به بافت‌های سالم جلوگیری کند.

در کنار فناوری، تیم پزشکی ویستان نقش مهمی در اعتماد بیماران ایفا می‌کند. پزشکان این مرکز با تجربه گسترده در زمینه تصویربرداری غدد، توانایی بالایی در تفسیر اسکن‌ها دارند و با تحلیل مقایسه‌ای تصاویر اولیه و تأخیری، گزارش‌های دقیقی در اختیار پزشک معالج قرار می‌دهند. این هماهنگی بین بیمار، مرکز تصویربرداری و پزشک معالج باعث می‌شود روند تشخیص و درمان با کمترین خطا و بیشترین اثربخشی همراه باشد.

• مرکز مرزداران: اشرفی اصفهانی – بر بلوار مرزداران، بین اتوبان اشرفی اصفهانی و یادگار امام، پلاک ۱۸۴، ساختمان ایمان – طبقه همکف
  02191090158
• مرکز سعادت‌آباد: سعادت آباد، خیابان سرو – مرکز تصویربرداری و قلب
  02191092878
• مرکز صادقیه: اتوبان اشرفی اصفهانی – فلکه دوم صادقیه
  02191092872
• مرکز جردن: جردن، خیابان تندیس
  02191092338
• مرکز ستارخان: ستارخان، نبش تهران‌ویلا و حبیب‌الله
  02191092872

در مجموع، کلینیک ویستان نه‌فقط به‌دلیل تجهیزات و دقت بالا، بلکه به‌خاطر احترام به بیمار، پاسخ‌گویی سریع، رعایت اصول ایمنی و حفظ کرامت مراجعان، به یکی از مطمئن‌ترین مراکز برای انجام اسکن سستامیبی پاراتیروئید تبدیل شده است. بیمار در این مجموعه تنها نیست، بلکه در کنار تیمی متخصص و همراه قرار می‌گیرد که هدفشان تشخیص درست، درمان موفق و تجربه‌ای انسانی از پزشکی مدرن است.

نظرات کاربران راجب اسکن سستامیبی پاراتیروئید

1. مریم – ۴۵ ساله – تهران

«بعد از ماه‌ها سردرگمی بین آزمایش‌های مختلف، پزشکم گفت باید اسکن سستامیبی انجام بدم. کلینیک ویستان رو معرفی کرد. واقعاً تجربه‌ فوق‌العاده‌ای بود. هم محیط آروم و تمیز بود، هم برخورد پرسنل خیلی محترمانه و صمیمی بود. نتیجه اسکن دقیقاً غده‌ای که باید جراحی می‌شد رو نشون داد.»

2. علی – ۵۲ ساله – کرج

«پزشکم گفت نیاز به اسکن برای تعیین محل دقیق پاراتیروئید دارم. از چند جا تحقیق کردم و همه گفتن ویستان بهترینه. هم نوبت‌دهی سریع بود، هم دستگاه‌ها خیلی پیشرفته بودن. دکتر هسته‌ای خیلی باحوصله همه چیز رو توضیح داد. الان بعد از جراحی، می‌فهمم چقدر اسکنشون دقیق بود.»

3. نازنین – ۳۷ ساله – شیراز (برای اسکن به تهران آمد)

«من از شیراز اومدم تهران فقط برای اسکن توی ویستان چون توی شهر خودمون SPECT نداشتن. واقعاً ارزشش رو داشت. جواب دقیق بود، برخورد فوق‌العاده، و فضای خیلی حرفه‌ای داشت. خوشحالم که اعتماد کردم.))

4. فرید – ۴۹ ساله – تهران

«همسرم دچار هیپرپاراتیروئیدی بود و باید دقیق محل غده مشخص می‌شد. ویستان با اسکن سستامیبی و تفسیر دقیق پزشکش باعث شد جراح دقیقاً همون غده رو خارج کنه. الآن سطح کلسیمش نرمال شده. خیلی ممنونم ازشون.»

5. زهرا – ۶۰ ساله – رشت

«با راهنمایی دخترم اومدم کلینیک ویستان. خیلی نگران بودم چون اسم پزشکی هسته‌ای یه کم ترسناک بود. ولی هم آرامش محیط و هم توضیحات پرسنل باعث شد خیلی راحت باشم. اسکنم خیلی دقیق انجام شد و خوشبختانه مشکل زود تشخیص داده شد.»

6. بهرام – ۴۴ ساله – اصفهان

«واقعا تیم متخصص و حرفه‌ای هستن. از لحظه ورود تا پایان اسکن حس خوبی داشتم. پزشک هسته‌ای خیلی خوب برام توضیح داد که چطور اسکن بهم کمک می‌کنه. نتیجه عالی و دقیق بود. قطعاً پیشنهاد می‌کنم.))

7. نسرین – ۳۵ ساله – تهران

«من تجربه جراحی ناموفق داشتم و دوباره نیاز به اسکن بود. این بار رفتم ویستان و دقیقاً محل پاراتیروئید نابجا رو پیدا کردن. انگار یه بار برای همیشه خیالم راحت شد. واقعاً ازشون ممنونم.»

نتیجه گیری

اسکن سستامیبی پاراتیروئید یکی از دقیق‌ترین و مؤثرترین روش‌های تصویربرداری عملکردی در پزشکی هسته‌ای است که نقش کلیدی در تشخیص غدد پاراتیروئید پرکار یا نابجا دارد. این روش با استفاده از رادیوداروی Tc-99m Sestamibi و تصویربرداری گاما، می‌تواند محل غده‌ای را که مسئول ترشح بیش‌ازحد هورمون پاراتیروئید است با دقت بالا مشخص کند.

برخلاف سونوگرافی که بیشتر نمای ساختاری ارائه می‌دهد، اسکن سستامیبی توانایی شناسایی فعالیت متابولیک غدد را دارد و در تشخیص پاراتیروئیدهای پنهان در موقعیت‌های غیرعادی مانند پشت مری، مدیاستن یا عمق گردن بسیار موفق است. این ویژگی‌ها باعث شده این اسکن به یک ابزار طلایی برای جراحان تبدیل شود تا بتوانند پیش از عمل جراحی، محل دقیق غده بیمار را بشناسند و از روش‌های جراحی کم‌تهاجمی‌تر و دقیق‌تری استفاده کنند.

با پیشرفت فناوری، ترکیب اسکن سستامیبی با SPECT یا SPECT/CT دقت این روش را چند برابر کرده و موجب شده در بسیاری از مراکز معتبر جهان به‌عنوان روش اصلی تشخیص پاراتیروئیدهای پرکار شناخته شود. البته باید در نظر داشت که انجام این اسکن نیاز به امکانات پیشرفته، رادیوداروهای استاندارد و تفسیر تخصصی دارد؛ بنابراین انتخاب یک مرکز مجهز و دارای تیم حرفه‌ای مانند کلینیک ویستان می‌تواند ضامن کیفیت بالا و نتیجه قابل‌اعتماد باشد. به‌طور کلی، اسکن سستامیبی پاراتیروئید نه‌تنها یک روش علمی و استاندارد است، بلکه مسیر درمان بسیاری از بیماران مبتلا به هیپرپاراتیروئیدیسم را روشن و قابل‌برنامه‌ریزی می‌کند.

ممنون که تا پایان این مقاله همراه ما بودید. اگر شما هم تجربه‌ای در مورد اسکن سستامیبی یا کلینیک ویستان دارید، لطفاً نظرات خود را با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.🌱